‘Thu phí’ bỗng dưng thành ‘thu giá’: Nhập nhằng không ổn

Đang có những ý kiến trái chiều từ các Hiệp hội vận tải ô tô tại các tỉnh, thành phố khác nhau về vấn đề “thu phí” thành “thu giá”.

Không phù hợp

Liên quan đến việc Bộ GTVT đổi tên trạm thu phí thành trạm thu giá, trao đổi với Đất Việt, ông Phan Minh Giàu – Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Long An, nơi được đã thay đổi tên trạm thu phí Bến Lức thành trạm thu giá Bến Lức cho rằng, người dân vốn lượng kiến thức không nhiều nên vốn dĩ họ không quan tâm đến tên biển và hiện trạng việc thay đổi từ phí hay giá thì hình thức thu phí vẫn như nhau.

Phân tích thêm, ông Giàu cho biết: “Chúng tôi mỗi người có một cách suy nghĩ; phí là phí, giá là giá, hoàn toàn khác nhau, nên nếu thay đổi thì không phù hợp. Nhưng bản chất ở đây là thu làm sao cho đúng với nhu cầu phục vụ lợi ích xã hội chứ đừng lừa dân, dân chỉ quan tâm mức thu.Rõ ràng ở đây có ý đồ khi Bộ GTVT đổi phí thành giá để hợp thức hóa mức thu phí, buộc người dân phải chấp nhận, giá là theo thị trường, còn phí thì theo khung của Nhà nước.

Nhưng công trình phúc lợi cầu đường nói chung là Nhà nước làm phục vụ nhân dân bằng tiền ngân sách nên không được thu phí. Khi cần phát triển nhiều hơn thì mới kêu gọi sự vào cuộc của doanh nghiệp tư nhân dưới dạng BOT và tiến hành thu phí theo giá thị trường.

Việc này sẽ biến việc người dân thắc mắc, phản đối sẽ không còn là phí mà là thắc mắc về giá cả”.Cũng theo ông Giàu, vừa qua, trạm thu phí Bến Lức có đưa ra mức giá thu phí quá cao, cao hơn cả đường cao tốc, không hợp lý, người dân cũng đã lên tiếng, Hiệp hội vận tải cũng góp ý để chỉnh sửa và bày tỏ không đồng tình.

Trước đây, chưa đổi tên thì mức phí đã cao, giờ đổi tên “thu phí” thành “thu giá” lại đưa ra mức quá cao, nếu thường xuyên đi qua, đi lại rất tốn kém. Có một doanh nghiệp chở vật liệu xây dựng trên địa phương tính ra cho thấy, mỗi ngày đi qua lại đều đặn, mà 5-6 năm sẽ mất mấy tỷ đồng tiền phí.

“Tôi đã có một khoảng thời gian dài nghiên cứu các trạm BOT thế giới, họ vẫn áp dụng cơ chế phí chứ không phải cơ chế giá, nên nếu bây giờ Việt Nam áp dụng là không phù hợp”, ông Giàu khẳng định.

Trong khi đó, đồng tình quan điểm, ông Bùi Văn Quản – Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô – hàng hóa TPHCM cho rằng, những con đường BOT hiện tại được nói đến nhiều đều là những dự án quốc gia. Với các dự án quốc gia như vậy thì đều có vai trò của Nhà nước, thế nên không thể tự ý chuyển thành thu giá.

Nếu muốn thu giá theo thị trường thì phải là một dự án hoàn toàn độc lập của nhà đầu tư. Theo đó, nhà đầu tư đề xuất tự lập một dự án xây dựng con đường, không phải là độc đạo, không phải là con đường có sẵn. Họ tự bỏ vốn ra làm, là con đường lựa chọn thứ 2 cho người dân đi.

Sau đó doanh nghiệp thu giá của người dân khi đi vào con đường đó, hoàn toàn theo cơ chế thị trường. Chất lượng đường, giá cũng theo cơ chế đó.

Cần sự minh bạch

Cũng đưa ra quan điểm về vấn đề trên, ông Bùi Danh Liên – nguyên Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô Hà Nội cho rằng, tên gọi trạm thu phí hay trạm thu giá không thay đổi bản chất người dân đi trên đường BOT phải trả bao nhiêu tiền.Ở đây có hai Luật: Luật phí và lệ phí; Luật giá đều do Quốc hội thông qua, vì trước đây đầu tư BOT chưa thực sự minh bạch nên nhầm lẫn giữa phí và thuế.

“Tôi có hai hóa đơn thu phí, có tờ gọi là thu phí, có tờ gọi là lệ phí, trong khi đây là hai dạng hoàn toàn khác nhau. Một bên là sản phẩm doanh nghiệp làm ra, bán sản phẩm cho người sử dụng, đi bao nhiêu km thu bằng đó tiền, còn phí và lệ phí do nhà nước đặt ra trả tiền cho một số dịch vụ nào đó.

Hiện, phí và lệ phí là do Bộ Tài chính quản lý bằng ngân sách, còn phí BOT là do nhà đầu tư đầu tư thu hồi vốn được phép thu, lãi 14%/tổng số doanh thu. Cho nên, Bộ GTVT sử dụng định nghĩa thu giá là không phù hợp với dân, nhưng doanh nghiệp vận tải không thấy thiệt thòi, chạy bao nhiêu km trả bấy nhiêu tiền, không mất gì”, ông Liên phân tích.

Ông Liên ủng hộ việc thay đổi tên gọi trạm thu phí thành trạm thu giá nếu việc thanh toán chi phí sử dụng BOT theo luật giá.Nếu trạm BOT là trạm thu giá có nghĩa doanh nghiệp đầu tư BOT giao thông đang bán dịch vụ cho doanh nghiệp vận tải. Theo quy định luật giá người bán hàng phải xuất hóa đơn cho người mua.

Như vậy nếu trước đây trạm thu phí phương tiện vận tải đi qua chỉ có vé thu phí thì nay còn được cấp hóa đơn.Với cá nhân không quan trọng nhưng với doanh nghiệp vận tải cực kỳ quan trọng bởi hóa đơn đó doanh nghiệp sẽ được hoàn thuế giá trị gia tăng. Nếu dùng Luật giá thì bên phía chủ đầu tư BOT phải đảm bảo điều này cho doanh nghiệp.

Cũng theo ông Liên, bức xúc người dân hiện nay không phải tên gọi thu phí hay thu giá. Mà ở đây là do mức thu phí cao, mức thu phí ở dự án BOT nâng cấp sửa chữa bằng với mức phí tuyến đường xây mới như vậy không công bằng.Thêm nữa, trạm thu phí dày đặc, trong 88 trạm BOT có đến 33 trạm không đảm bảo yêu cầu khoảng cách tối thiểu 70km.

Đặc biệt, thiếu minh bạch trong tính toán mức thu phí. Hiểu đơn giản phí BOT thu người dân để trả cho khoản vốn doanh nghiệp bỏ ra đầu tư xây dựng tuyến đường. Tuy nhiên tuyến đường đó xây dựng với số vốn bao nhiêu? Suất đầu tư như thế nào, có bị đội giá hay không?, tất cả các thông tin trên hiện đều mập mờ.

tap yoga vnxs